පදාර්ථය යනු මායාවකි

මටම හිතා ගන්න බෑ, මම මේ පැයකට වැඩි වීඩීයෝවක් එක හුස්මට බැලුව නේද කියල?

බිග් බැංග් වලට කලින් විශ්වය. Singularity සහ "Nothing = Something (may be). අපි නොදන්න multiverse සහ Quantum many worlds theory, simulation theory සහ holographic theory of reality. observable universe. බ්ලැක් හෝල් වලට වඩා අභිරහස්, පේන්නම තියන නියුට්‍රෝන් තාරකා හැදෑරීම වඩා හොඳ ඇයි? යන්තම් බේරුන, මායන් කැලැන්ඩර් අවසානය, ක්වොන්ටම් පැටලිල්ල තේරෙන, සරල බසින්, අලුත් විදිහකට දැනගන්න ඕනෙ නං ........

13:28 යථාර්ථය නැවත සිතා බැලීම : අයින්ස්ටයින් සහ අවකාශ කාලය

18:30 Quantum entanglement & the nature of spacetime

25:50 Neutron stars are the most extreme objects in the universe

33:04 The strange physics of empty space

37:41 The hidden danger of the Sun (solar wind explained)

43:55 Could a solar storm wipe out civilization?

52:16 Mining asteroids, magnetic fields & navigating the universe

58:05 When astronomy realized the Sun isn’t what we thought

1:00:20 Big Bang, universe origins & limits of human understanding

"ඔහෙලට පයිත්තියන්ද? කාලයට දිශාවක් නෑ කියලා හෝ අවකාශය not real කියලා කියන්නෙ කොහොමද?" කියලා සමහර වෙලාවට මිනිස්සු කියනවා. විද්‍යාඥයෙක් වෙන්න ඔබ ගොඩක් ගැඹුරින් පිළිගන්න ඕන දෙයක් තමයි, ඔබේ ඉන්ද්‍රියන්, මිනිස් මොළය විශ්වයේ මුළු ලෝකයම වටහා ගැනීමට හොඳම මෙවලම නොවන බව. අපි සරල උදාහරණයක් ගනිමු. අපේ ඇස් සංවේදී නොවන ආලෝක වර්ණ රාශියක්, ආලෝක ශක්තීන් ගොඩක් තියෙනවා. ගැමා කිරණ සහ එක්ස් කිරණ, පාරජම්බුල කිරණ, රේඩියෝ තරංග වගේ දේවල් තියෙනවා. ඒ ඔක්කොම අපේ ඇස්වලට නොපෙනෙන විවිධ වර්ණ. විශ්වයේ මිනිස් සිරුරට තේරුම් ගන්න හදපු නැති වර්ණ තියෙනවා. මනසක්, මොළයක් ගැන කතා කරනකොට, අපි වටේ ඉන්න ඇදහිය නොහැකි ජීවීන් ගැන හිතන්න. මම කියන්නේ, පළඟැටියෙක් ගැන හිතන්න. ඌ පරිණාමයේ ආශ්චර්යයක්. ඒකාට මොළයක් තියෙනවා,මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියක් තියෙනවා. නමුත් ඔබට පළඟැටියෙකුට ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව හෝ සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය උගන්වන්න පුළුවන්ද?

එසේ නම් බැක්ටීරියාවක් ගැන කුමන කතාද? බැක්ටීරියාවකට මොළයක්වත් නෑ, ඒත් ඇත්ත වශයෙන්ම,  පෘථිවියේ ජීවීන්ගෙන් බහුතර ස්කන්ධය තවමත් බැක්ටීරියා තමයි. ඔබ නිහතමානී විය යුත්තේ ඒකයි.   මිනිස් මොළය, විශ්වය සැබවින්ම පවතින ආකාරය වටහා ගැනීම, පළඟැටියෙකුට ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව අවබෝධ කර ගැනීම සේ වගේ දුරින් පිහිටා ඇති බව ඔබ මතක තබා ගත යුතුයි. අපිට පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට විශ්වය නිර්මාණය වී නෑ. විශ්වය ගැන අපගේ මනසට අවශෝෂණය කර ගත හැකි ප්‍රමාණය සහ එහි කියාකාරිත්වය  පිළිබඳ අල්පයක් පමණක් මිනිස් ඉන්ද්‍රියන් පෙරහන හරහා තමයි අපට පෙන්නෙ. ඒ නිසා අපි සිතන්නේ අවකාශය සහ කාලය වැනි දෙයක් ඇත්තටම ඇති බවයි.

අපි හිතනවා අපිට අතීතයක්, වර්තමානයක් සහ අනාගතයක් තියෙනවා කියලා, නමුත් ඇත්තටම එහෙම එකක් නොතිබෙන්නත් පුළුවන් බව ඔබ දන්නවද? මේ සිතීම ගැලීලියෝ දක්වාම යනවා. ගැලීලියෝ පෘථිවිය කේන්ද්‍රගත විය යුතුයි කියන අදහස හිතාගෙන හිටපු කාලේ දක්වා. දෙවියන් වහන්සේ ඒක හැදුවා. ඉතින් දෙවියන් වහන්සේ පෘථිවිය මධ්‍යයේ තබන්න ඇති. නමුත් පසුව පෘථිවිය විශාල වස්තුවක්, සූර්යයා වටා ගමන් කරන බව ඔප්පු වුණා.  ගැලීලියෝ ගැන මගේ ප්‍රියතම නිරීක්ෂණයක් තමයි, ඔහු ඔහුගේ කුඩා දුරේක්ෂය නිර්මාණය කර,  අහස දෙස බැලූ විට, මිනිස් ඇසින් පමණක් දැකිය නොහැකි අහසේ තරු ඇති බව ඔහුට වැටහීම. තාක්ෂණයේ කොටසක් වූ දුරේක්ෂයක් හරහා බැලුවොත් මිසක් අපට නොපෙනෙන තරු එහි තිබුණා. ප්‍රශ්නය වුණේ, විශ්වය අප සඳහා නිර්මාණය කර ඇත්නම්, එය මෙතරම් අද්භූත හා සංකීර්ණ ඇයි? අපට දැකීමට නොහැකි තරම් දුරින් සහ අඳුරු දේවල් ඇත්තේ ඇයි? විශ්වයේ බොහෝ දේ මෙතරම් අමුතු හා තේරුම්ගත නොහැකි සහ පරස්පර ඇයි?

*ගූගල් ට්‍රාන්ස්ලේට් දුන් ටිකක් මඤ්ඤං පරිවර්තනයේ බස්සෙකුට කියා සෝදු-පත් බලවන ලද කොටසකි*

Modern physics is forcing us to rethink existence | Michelle Thaller: Full Interview

ප්‍රශ්ණය : observable universe එකෙන් එහා තියෙන්නේ මොනවද?
ට්‍රම්පුච්චා: Strait of Hormuz

There's a man in a red worn coat with goggles cracked and kind.

He holds a camera to his chest like a prairie can rewind.

In a workshop full of jars and thread and lamps that never sleep,

he says, "I photograph the moments people bury way too deep."

Hold on, hold on. In the town made out of ember, 

the pigeons fly on silent strings. The alleyways all lean. 

A sideways clock above the door ticks out what might have been.

The council meets in painted mess, they speak in nursery rhymes

 In this unusual town, you don't ask why. 

You just hold on tight. When the shadows wave goodbye,

 it's sweet and strange and it pulls you near. 

Where the lanterns never blink, they only stare. 

The mayor's grin was painted on too tight. 

The courthouse bird sang yesterday at night.

he barber swept my worries off the floor and sold them back as dreams behind a door. 

The lanterns lean like moons above the square.

They didn't blink, just watch me standing there. But in that watching,

I could finally see a place can feel like home and still be mystery.

Oh, it's home if you stay and it's gone if you leave

in this unusual town, believe what you believe. 

A clockwork bird on the courthouse roof sang yesterday's news in a rusty scale.

The barber trimmed my thoughts, not just my hair. 

A river ran in a perfect ring both directions like a vinyl spin, 

and every door had keys for doors that weren't there.  

(ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයෙනි)